ชนิดพันธุ์สัตว์น้ำดัดแปลงพันธุกรรม

0 Comments

ชนิดพันธุ์สัตว์น้ำดัดแปลงพันธุกรรม
ปัจจุบันมีการปรับปรุงพันธุ์สัตว์น ้าด้วยวิธีดัดแปลงพันธุกรรม โดยใช้วิธีตัดต่อยีนที่สนใจจาก
สิ่งมีชีวิตชนิดอื่นแทรกเข้าไปในดีเอ็นเอของสัตว์น ้า เพื่อให้ได้สัตว์น ้าที่มีลักษณะตามที่ต้องการ เช่น มีอัตราการ
เจริญเติบโตที่สูงขึ นหรือมีความต้านทานโรคบางชนิดเพิ่มชึ น สัตว์น ้าดัดแปลงพันธุกรรมชนิดแรกคือ ปลา
rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) (Maclean and Talwar, 1984) และในเวลาต่อมาคือปลาทอง
(Carassius auratus) (Zhu et. al, 1985) ซึ่งต่อมาผู้วิจัยทั งสองคณะได้ร่วมกันวิจัยจนประสพความส้าเร็จใน
การท้าสัตว์น ้าดัดแปลงพันธุกรรม และศึกษาการแสดงออกของยีนที่ตัดต่อและการถ่ายทอดยีนนั นๆ ไปสู่ปลา
รุ่นลูก ในปลา rainbow trout และปลาไน (Cyprinus carpio) (Maclean et. al., 1987) จากนั นจึงได้มีการ
สร้างปลาดัดแปลงพันธุกรรมอีกหลายๆ ชนิด ณ ปัจจุบัน มีรายงานวิชาการเกี่ยวกับสัตว์น ้าดัดแปลงพันธุกรรม
มากกว่า 10 ชนิด และบางชนิดมีการผลิตจ้าหน่ายในเชิงพาณิชย์แล้ว รายชื่อสัตว์น ้าดัดแปลงพันธุกรรมและ
รายละเอียดของสัตว์น ้าแต่ละชนิด มีดังต่อไปนี
สัตว์น ้ำดัดแปลงพันธุกรรมที่ผลิตในเชิงพำณิชย์
1. ปลาม้าลาย (Brachydanio rerio) ปลาม้าลายถูกดัดแปลงพันธุกรรมโดยแทรกยีนควบคุม
การสร้างโปรตีนเรืองแสง ได้แก่โปรตีน green fluorescent (GFP) จากแมงกระพรุนชนิด Aequorea
Victoria ซึ่งให้เกิดการเรืองแสงในโทนสีเขียว และโปรตีน red fluorescent และ yellow fluorescent ที่ให้
การเรืองแสงในโทนสีแดงและเหลือง ตามล้าดับ (Chou et al., 2001) ปลาม้าลายเรืองแสงมีการผลิตในเชิง
พาณิชย์แล้วในประเทศสหรัฐอเมริกา ภายใต้ชื่อทางการค้าคือ GloFish (http://www.glofish.com)
ปลาม้าลาย GMO
2. ปลา medaka (Oryzias ratipes) ปลา medaka ถูกดัดแปลงพันธุกรรมโดยใส่ยีนสร้าง
โปรตีนเรืองแสง เช่นเดียวกับปลาม้าลาย (Gong et al., 2003) และได้มีการผลิตในเชิงพาณิชย์ในประเทศ
ไต้หวันเช่นเดียวกัน ภายใต้ชื่อทางการค้าคือ TK–1 (http://www.azoo.com.tw)
สถาบันวิจัยและพัฒนาพันธุกรรมสัตว์น้ำ
ปลา medaka GMO
3. ปลาแอตแลนติค ซัลมอน (Salmo salar) มีการแทรกยีนควบคุมการสร้าง growth
hormone ของปลา Chinook salmon (Oncorhynchus tshawytscha) (Hew et al., 1995) ท้าให้ปลา
Atlantic salmon มีอัตราการเจริญเติบโตในช่วงต้นสูงกว่าปลาธรรมดา 2–3 เท่า และปลาซัลมอนดัดแปลง
พันธุกรรมเหล่านี ได้ถูกผลิตในเชิงพาณิชย์แล้วในประเทศสหรัฐอเมริกา โดยบริษัท AquaBounty
(http://www.aquabounty.com)
ปลาแอตแลนติค ซัลมอน GMO ที่แทรกยีน growth hormone (ตัวใหญ่) เทียบกับปลารุ่นเดียวกัน (ตัวเล็ก)
สัตว์น ้ำดัดแปลงพันธุกรรมที่ยังไม่มีกำรผลิตในเชิงพำณิชย์หรืออยู่ในระดับงำนวิจัย
ปลาดัดแปลงพันธุกรรมส่วนใหญ่จะตัดต่อยีนควบคุมการสร้างฮอร์โมนการเจริญเติบโต (growth
hormone, GH) จากปลาชนิดเดียวกันหรือจากปลาหรือสัตว์ชนิดอื่นๆ เข้าไปในดีเอ็นเอของปลาเป้าหมาย
ส่งผลให้ปลาดัดแปลงพันธุกรรมเหล่านี มีอัตราการเจริญเติบโตสูงกว่าปลาปกติ ปลาเหล่านี ได้แก่
1. ปลานิล (Oreochromis spp.) มีรายงานในประเทศไต้หวัน (Chen et al., 1997) คิวบา
(Hernandez et al., 1997; de la Fuente et al., 1999; Guillen et al.,1999;
Martinez et al. 2000) อังกฤษ (Rahman and Maclean, 1999) และประเทศจีน (Chen
et al., 1997)
2. ปลาไน (Cyprinus carpio) มีรายงานในประเทศอิสราเอล (Hinits and Moav., 1999) และ
ประเทศจีน (Guan et al., 2008)
สถาบันวิจัยและพัฒนาพันธุกรรมสัตว์น้ำ
3. ปลาเรนโบว์เทราท์ (Oncorhynchus mykiss) มีรายงานในประเทศแคนาดา (Devlin et
al., 2001)
4. ปลา Coho salmon (O. kisutch) มีรายงานในประเทศแคนาดา (Devlin et al., 1995)
5. ปลา Gilthead seabream (Sparus aurata) มีรายงานในประเทศอิสราเอล (Cavari et al.,
1993)
6. ปลา Red sea bream (Pagrosomus major) มีรายงานในประเทศจีน (Zhang et al.,
1998)
7. ปลา Channel catfish (Ictarulus punctatus) มีรายงานในประเทศสหรัฐอเมริกา
(Dunham et.al, 1992)
8. ปลา Mud loach (Misgurnus mizolepis) มีรายงานในประเทศเกาหลีใต้ (Nam et al.
2001; Song and Kim, 2012)
9. ปลาจีด (Heteropneustes fossilis) มีรายงานในประเทศอินเดีย (Sheela et al., 1999)